گیاه گلپر

گلپر گیاهی است پهن برگ که در مناطق کوهستانی مازندران می روید. از ساقه و برگ آن در ترشیجات استفاده می کنند. و خوشه های سکه ایی آنرا که در اصطلاح عامه به گلپر معروف است، در نور آفتاب خشک می کنند و بر آتش می ریزند و دود آن خاصیت میکروب زدایی دارد.

مردم مازندران بر این باورند که برای دفع چشم زخم افراد شور چشم باید گلپر دود کنند. گلپر یا اسپند را برای نوزادان یا افراد بزرگسال یل حتی برای حیوانات، کشتزارها و در ختان میوه دار و هر وسیله جدیدی که برای خانه می خرند، دود می کنند.

گلپر0

 

در مازندران هنگام دود کردن اسپند و گلپر می گویند: اسپند/کولک دونه دونه،صد و سی و سه دونه، کی دکاشته موسی، کی بچیه عیسی، کی دود هاکرده فاطمه زهرا، اللهم صلی علی محمد و آل محمد. شنبه زا، یکشنبه زا…جمه زا، بترکه چشم حسود و بخیل. آدمهای کبود چشم، ازرق چشم، شور چشم و چشم پری، چشم زری، همسایه ها، ورسایه ها، اهل کوچه و محله پرندگان، چرندگان، انس و جن و پری و … یکایک در اوراد مخصوص اسپند می آیند. پس از آن می گویند چش به کولک، کولک به تش، تش به هوا، دکفه دریا.

آتش-دان-برنجی

 

در گذشته، همراه جهاز عروس، یک کیسه ترمه یا مخمل، یا کیسه گلدوزی شده پر از اسپند/گلپر و یک منقل یا آتشدان کوچک برنجی می گذاشتند. این رسم هنوز هم در برخی از جامعه های سنتی ایران از جمله روستاهای مازندران معمول است. امروزه در خانه های اکثر مازندرانی ها گلپر یافت می شود، چه آنها که به چشم زخم اعتقاد داشته باشند یانداشته باشند، زیرا برای تصویه هوای اتاق، ورود مهمانانی که از راه دور می آیند و در عروسیها مورد مصرف دارد.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *