جویبار, گردشگری

بنای تاریخی تکیه کردکلا

تکیه کرد‌کلا از جمله بنا‌های معروف دوره‌ی قاجار است که با وجود بازدید‌کنند‌گان زیاد، اعم از ایرانی و خارجی؛ با این حال مطالب زیادی در مورد آن  گفته نشده است.

این تکیه در شهرستان جویبار، بخش مرکزی، روستای کرد کلا واقع شده; روستای کرد کلا در 38 کیلومتری شمال شرقی قائم شهر قراردارد.

کرد‌‌‌کلا سابقاً به‌نام لاکابندان مشهور بوده است. در دوران قاجار به دستور آقا‌محمدخان گروهی از طوایف کرد برای محافظت از مناطق شمالی به این منطقه که به کردکلا معروف است، مهاجرت کردند. در ابتدا محمد‌حسن خان کرد سرپرستی این منطقه را بر‌عهده گرفت.

تکیه کردکلا 2

تاریخچه تکیه کرد‌کلا:
قلیچ‌‌خان کرد در دوره آقا‌محمدخان قاجار زندگی می‌کرد. در دوره آقا‌محمد‌خان ارتش وسپاه منظمی برای اداره کشور وجود نداشت؛ واز آنجاکه قلیچ‌‌خان سرکرده سپاه؛ مردی قدرتمند و پرآوازه بود، آقا‌محمدخان او را از کردستان به مازندران تبعید کرد تا به اوضاع کشور سر‌و‌سامان دهد. ملک در دوره آقا‌محمد‌خان ارزش زیادی داشت و آقا‌محمدخان برای آنکه قلیچ‌خان را در مازندران نگه دارد، شش دونگ از دینه‌چال را که امروزه، کوی‌خیل وکردکلارا شامل می‌شود را به نام او کرد و اسم این منطقه را بخاطر آنکه قلیچ‌‌خان، کرد بود، کردکلا نامید.
این بنا متعلق به 200 سال پیش است که دردوره حیات قلیچ‌‌خان، بین20 تا25 خانوار در کردکلا زندگی می‌کردند. ساخت این تکیه 12 سال طول کشید و اوایل سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (1280.ه.ق) به پایان رسید.
تکیه کرد کلا
این بنا، مستطیل شکل و به ابعاد 3370/10 متر است. معماری این تکیه شامل یک ایوان با هشت ستون چوبی است که در قسمت جلویی، نما و سر‌ستون‌های کنده‌کاری شده وجود دارد.
این تکیه از نظر نقشه تقریباً مشابه تکیه مقری‌کلا است با این تفاوت که در تکیه کردکلا، پلکان در دو جنب ساختمان قرارگرفته است، در حالیکه در مقری کلا، راهرو و پلکان بین تالار و دو اتاق مجاور است. اما تفاوت دیگر تکیه کردکلا با مقری‌کلا در نقاشی‌های روی سقف آن است که بسیار زیبا و متنوع و متفاوت با دیگر تکیه‌هاست. تکیه کردکلا بنایی دو طبقه است که تالاری مرتفع در وسط آن قرار دارد و دو گوشواره در کنار تالار ساخته شده است. طبقه اول، آشپزخانه بوده که در ایوان سمت چپ بنا قرار دارد. طبقه دوم، شاه‌نشین بوده و دارای پنجره‌های ارسی دو لنگه‌ای و سه لنگه‌ای بسیار ظریف و پرکار است.
در طبقه‌ی بالا در ضلع 1 طول بنا هشت در ارسی و در طرفین هریک سه در ارسی دارد که در آن مشبک کاری ظریفی دیده می‌شود. در امامزاده‌ها، درها، صندوق‌ها، ضریح‌ها، ستون‌ها و سقف‌ها همه از چوب است و در آنها انواع هنر از خطاطی و کنده‌کاری و قاب و گره‌سازی و سه‌چهار نوع مشبک‌کاری جلوه‌ای خاص دارد.
گروه نجاران به خلاف معماران و بنایان نام خود را در آثار خود ذکر کرده‌اند و با این کار نام خود و خاندان خود را تا امروز زنده نگاه داشته‌اند. استادان و معماران این بنا روسی بودند. نمای این بنا آجری است و سقف بنا چوبی است و دو چکش‌گردان و یک پره 70 سانتیمتری دارد. بالای پلور‌کشی سقف، پل‌کوبی است و پلها رنگ‌آمیزی و نقش و نگار دارند و پوشش سفالپوش دارد.
تکیه کردکلا 3
امتیاز بسیار بزرگ این بنا در آن است که برای کتیبه‌های بکار رفته در آن، چه درون ساختمان و چه بیرون آن از چوب یک درخت کامل استفاده شده است، از چوب‌های بریده شده استفاده نشده است؛ و بدلیل مقاومتی که این چوب‌ها در مقابل حشرات داشتند، تا اکنون سالم باقی ماندند. چوب‌های این تکیه را از جنگلی که در همان حوالی بوده، آورده‌اند چون حاشیه دریای خزر جنگلی است و انواع چوب یافت می‌شود، در اینجا هنرمندانی یافت شده‌اند که از این ماده اولیه برای نمایش هنر خویش استفاده کرده‌اند. این بنا در سال 1380 مرمت شده است.
رنگ‌های به کاررفته در نقاشی سقف تکیه کردکلا، گیاهی است و این دلیل ماندگاری نقاشیها تا عصر حاضر است. ایوان آن دارای دو ورودی در دو طرف بنا است. سقف آن دارای کتیبه و نقاشی‌هایی است که جنبه تزئینی دارد و صحنه‌هایی چون جنگ و گریز، شکار حیوانات، مراسم مذهبی، نقوش گیاهی و حیوانی است.
تکیه کردکلا 1
این اثر در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۶۴ با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسیر دسترسی به روستای کردکلا از 5 کیلومتری جنوب قائم شهر از جاده سواد کوه جدا شده و پس از عبور از جنگلهای زیبا به کرد کلا می رسد.

About the author

Related Posts

Leave a Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published.