آیین ازدواج در مازندران

Categories آیین هاPosted on

در مازندران آیین وسنت های اصیلی وجود دارد؛ سنت هایی که ریشه در فرهنگ و تعصبات مردم آن دارد. یکی از این سنت های زیبا آیین ازدواج است که با آداب و رسوم خاصی برگزار می شود.

1- كيجا وين:

همه چیز از كيجا وين يا کیجا اِش شروع می شود! يعني دختري را ديدن و پسنديدن که قبل از خواستگاری رسمی صورت میگیرد.

بعد از آن که دختر مورد نظر انتخاب شد، مادر پسر یا یكی از زنان اقوام، به بهانه ای به منزل دختر می رفتند و چند ساعتی آنجا می ماندند و حركات دختر را زیر نظر می گرفتند. تا ببینند دختر چقدر در کار منزل مهارت دارد ونحوه رفتار و صبحت کردن او با بزرگترها تا چه اندازه محترمانه و مورد قبول است. بعد از آنکه تصمیم قطعی شد، زنی را به عنوان ” رافع ” و راه باز كن نزد مادر دختر می فرستادند. مادر دختر هم می گفت: ” اختيار ونه پر دَس دَره، چند روز وقت هَدين ونه پر ره بهوُوم “( اختیار دختر دست پدرش است چند روز مهلت بدهید تا با پدر دختر در میان بگذارم)

بعد از چند روز رافع، دوباره به خانه عروس می رفت. اگر خانوده دختر مخالف بودند، مادر دختر می گفت:  «اینتا حرف ره همينجه بهلين قالي بن” (اين حرف را همین جا بگذارید زیر فرش) یعنی جواب ما منفی است و به شما دختر نمی دهیم لذا مردم و همسايه ها را از جواب منفي ما باخبر نكنيد. اگر هم جواب مثبت بود که همه چیز به خوبی و خوشی ختم به خواستگاری و اره گيرون و عقدکنان می شد.

البته كيجا وين در بعضي شرايط بدون برنامه ريزي قبلي صورت مي گرفت.مثلا” زني در خانه ي همسايه اش يا در يك مراسم خاص، دختري را كه خوشش مي آمد زير نظر مي گرفت و پس از ارزيابي، مثلا” براي پسرش در نظر مي گرفت و به مادر دختر پيام مي فرستاد.

آیین ازدواج12- برج گرفتن( برج بهيتن):

اصولا” مازندراني ها براي انجام كارهاي مهم زندگي و مراسم خاص مثل: آماده كردن زمين شاليزاري، پاشيدن بذر، تعيين روز عقد و عروسي و … خوش يمن بودنِ آنروز را از افراد متدين، روحاني و ملاي محل جويا مي شدند.

اما در برخی از مناطق مازندران برج می گرفتند تا مشخص شود که این دختر و پسر برجشان باهم هم خوانی دارد یا ندارد.

اگر برج ها هم خوانی نداشت ازدواج صورت نمی گرفت زیرا معتقد بودند وقتي برج دو نفر با هم نمي خواند يعني دردسرهاي زيادي در زندگي خواهند كشيد. از بچه دار نشدن تا مردن بچه ها، فقر ، بيماري، مُردن زودهنگام يكي از زوجين و … كه جوان هاي عاشق به سختي اين امر را مي پذيرفتند. اما بسيارند پيران روستا، كه مي گويند اين اتفاق ها در زندگي كساني كه برج شان با هم نمي خواند، بوجود آمد و ما به چشم ديديم.

البته برج گرفتن با تغيير نام پسر و دختر جوان تا سه بار انجام مي شد، كه اگر نتيجه منفي بود والدين عواقب اين ازدواج را در صورت اصرار فرزندشان، بر عهده خودشان مي گذاشتند.

3- مراسم بله برون(اره گيرون يا شيريني خوار شو):

پس از آنکه خواستگاری صورت گرفت و دو خانواده با ازدواج موافق بودند شبي را خانواده داماد با مجمعي حاوي كلّه قند، كماج، نون سوخاري، خشك نون(نان ويژه بابلي ها)، راهي خانه دختر مورد نظر مي شوند تا پاسخ رسمي ” بله ” را ،از دختر بگيرند. سپس زمان عقد و عروسي را مشخص و از طرفي چگونگی برگزاری مراسم عروسي، مهريه، جهيزيه ي عروس و وسايل اصلي زندگي كه سهم داماد مي شد را، مشخص مي كردند. اين مراسم را اره گيرون يعني گرفتن پاسخ بله(اره) و يا شيريني خوار(خوردن) شو(شب) يعني شبي كه بايد شيريني بخورند، مي ناميدند كه البته امروزه به بعله برون معروف است.
البته در همين شب، مجمعه اي كه حاوي يك قواره چادر، كلّه قند، شيريني و انگشتر نشان مي باشد از سوي خانواده ي پسر به خانه ي دختر برده مي شود. بعضي ها نيز گوسفندي را روانه ي منزل دختر مي كردند.

پس از شنیدن جواب بله از طرف دختر، پارچه ي چادري را در اتاقي كه فقط زنان حضور دارند، روي سر نوعروس مي گذارند و توسط يكي از زنان خانواده ي داماد با قيچي برش داده مي شود كه با كف زدن و صلوات نيز همراه مي شود و حاضران هديه اي را با نام قيچي سري به عنوان شيريني به كسي كه پارچه را برش كرده است مي دهند. بعضي ها اين هديه ي نقدي را براي خودشان مي گيرند و گاهي تماما” و يا نيمي از اين مقدار را به نوعروس هديه مي دهند. سپس پارچه به خانه ي داماد برده مي شود و پس از دوختن چادر در روز عقد، تقديم نوعروس مي شود.

در اتاقي ديگر كه بزرگان داماد و عروس حضور دارند و فقط آقايان هستند، عروس يك سيني چاي مي آورد و مردان نيز پس از صرف چاي، در پيش دستي، مبلغي را به عنوان هديه به عروس مي دهند كه به آن “چايي پول يا چايي سري” مي گويند.

در همان شب بله برون، میزان شیر بها كه به مادر عروس تعلق مي گيرد که البته برای عروسی هزینه می شود و سه قلم كالاي بزرگ كه اهالي مازندران به آن زر مي گويند نیز مشخص می‌کنند كه بايد توسط خانواده ي داماد پرداخت شود.

آیین ازدواج24- مراسم عقد:

مراسم روز عقد كه در شب اره گيرون یا همان بله برون تعيين می شود در حقيقت آغاز دوران نامزدي است که در خانه عروس برپا مي شود و تمام مخارج آن بر عهده خانواده داماد مي باشد. از گوسفند كه شايد به 2 راس هم برسد گرفته تا قند، چاي و نان كه يكي دو روز قبل از مراسم عقد از طرف خانواده ي داماد در مجمعه گذاشته مي شود و با پايكوبي به طرف خانه عروس برده مي شود. نان ها كه به سفره نون معروف است بسيار بزرگتر از نان هاي معمولي است. پدر عروس نيز با دادن هديه ي نقدي، وسايل پذيرايي روز عقد را از آنان تحويل مي گيرد.

5_ عاروس وين يا عاروس ديدنون

مراسم ديدار از نوعروس يا عاروس وين و به قول مردم شرق مازندران عاروس ديدنون، از فرداي مراسم عقد آغاز مي شد و همسايه ها و بستگان داماد و عروس براي ديدن عروس و دادن رونما يا هديه به خانه ي عروس مي روند تا به او تبريك بگويند.مادر داماد نيز كه به همراه همسايه ها، ديگر بار به ديدن عروسش مي رود كالاهايي همانند چادر، چادرشب، سفره، روسري و يا انگشتر را به عروسش هديه مي دهد.

6_ هديه بران (هديه بَرون يا عيد خرج)

در دوران نامزدي زمان فرا رسيدن اعياد ملي و مذهبي از جمله: عيد نوروز، شب يلدا، عيد فطر، عيد قربان، عيدغدير و… خانواده داماد هديه اي را براي خانواده عروس تهيه كرده و راهي خانه ايشان مي كنند كه از جمله آن مي توان به ماهي ويژه شب عيد نوروز، ميوه، شيريني، پارچه، انگشتري طلا، گوسفند ويژه عيد قربان و …. اشاره نمود. اين هدايا از سوي برادر داماد و در غير اينصورت توسط يكي از بستگان نزديك داماد به همراه چند خانم كه ساير وسايل را در مجمعه مسي مي گذارند به خانه ي عروس برده مي شد. پدر عروس نيز هديه اي نقدي، به آورندگان هداياي ويژه عيد مي داد و از آنان تشكر مي كرد.

مردم مازندران به اين رسم ديرينه هديه برون، عييد خرج و يا قربوني خرج مي گويند.در عيد قربان كه هديه يك راس گوسفند بود، پس از قرباني توسط خانواده عروس، نيم و يا بخشي از آنرا براي خانواده داماد به عنوان هديه مي فرستادند. بعضي ها نيز خودشان يعني خانواده ي داماد، گوسفند را قرباني مي كردند و نيمي از آن را به خانه دختر مي فرستادند.

تيم سَري نيز از جمله هدايايي بوده كه از طرف خانواده عروس در زمان پاشيدن بذر در خزانه برنج زمين كشاورزي خانواده ي داماد، فرستاده مي شد. آنان با مراسم تيم سري دعا و آرزو مي كردند كه سال زراعي پر خير و بركتي داشته باشند و به دور از آفات و با اقتصادي بهتر بتوانند در فصل پاييز و پس از برداشت محصول مناسب، به برگزاري مراسم جشن عروسي بپردازند.

در فصل بهار كه هنگام رويش گل و گياه بود داماد مي بايست گل هاي سرخ نشكفته كه داراي غنچه هاي ريز بود، جمع آوري مي كرد و به مادر و يا خواهرش مي داد تا با سوزن و نخ به صورت گردنبند درست كنند كه به آن گِل گِردني(گردنبندي از گُل) گفته می شد و به عنوان هديه با مجمعه اي كه شامل: كلّه قند، نان محلي، شيريني كماج، پته بزه نون( ناني كه با برنج، كنجد، كره و … در ديگ درست مي شد)بود راهي خانه ي عروس كند. 

آیین ازدواج37_ دوران نامزدي
دوران نامزدي يكي از بهترين دوران زندگي اهالي مازندران است و خاطرات تلخ و شيرين زيادي را به همراه دارد. در دوران قديم اينكه داماد با همسر عقدي و رسمي اش ديداري نمايد امري دشوار بود و اين مهم را بد مي دانستند. وقتي در كوچه اي عروس و داماد به هم مي رسيدند، عروس، گوشه ي ديوار و يا پرچين، مي ايستاد تا داماد از آنجا دور شود.

8_ فاميل سلام
در دوران نامزدي در روستا ها و مناطقي كه با توجه به شرايط و فرهنگ خانواده ها عروس و داماد مي توانستند به همراه خانواده با هم ديدار كنند، بويژه امروزه كه امري عادي شده است، خانواده ي داماد به همراه داماد و عروس به خانه بستگان نزديك مثل: دايي، عمو، خاله و عمه مي رود تا عروس جديدشان را به آنان معرفي كنند. اين رسم فاميل سلام نام دارد که در این مهمانی ها بستگان هدایایی را به عروس و داماد می دهند.

9_ جهيزيه:

جهيزيه در دوران قديم همانند امروز بر دوش خانواده عروس سنگيني مي كرد اما مثل امروز تنوع نداشت و بسيار ساده تهيه مي شد. از آنجايي كه عروس و داماد، پس از برگزاري مراسم عروسي، چند سالي در خانه پدر داماد مي ماندند و عروس آداب شوهر داري، خانه داري و فرزند داري را از مادرشوهر مي آموخت، از وسايل آنان استفاده مي كرد و بيشتر، وسايل شخصي خود و شوهرش را، به عنوان جهيزيه همراه مي آورد. البته دختران كدخدا جهيزيه بهتري مي آوردند.

حدود صد سال پیش از مهمترين وسایلی که عروس بعنوان جهيزيه به خانه شوهر می برد مي توان به: زيرانداز، متكا، لحاف، آفتابه لگن كامل، تاس حمام كامل، دلوجه كامل، مجمعه مسي، بشقاب مسي(يكي بزرگ و يكي كوچك)، افتو سياه، زير سماوري كامل، سماور برنجي، متعلقات سماور، طشتك برنجي، كشكول نقره، انگشتر طلا، چادر شب و … كه تقريبا” به 15 الي 20 قلم وسيله هم نمي رسيد، اشاره داشت.

افتو سياه براي گرم كردن آب در حياط و حمام كردن استفاده مي شد و كشكول نقره نيز براي اينكه آنزمان به دعا و به گفته بومي ها به خطّيكه(دعايي كه روي كاغذ نوشته مي شود و به گردن آويزان و يا به بازو بسته و يا با كشكولي همراه زنان حمل مي شد) باور داشتند، با استفاده از زنجير و طنابي به كمر زنان وصل مي شد.

لازم به ذكر است جهاز عروس را يك روز قبل از عروسي به خانه داماد مي برند و به مراسم جهاز برون هم معروف است و قبل ها با ساز و سُرنا هم همراه بود. هزينه ي حمل و نقل جهيزيه بر عهده خانواده ي داماد است.

10_ خرج عروسي (خرج بار  يا  عاروسي خرج):

وسایلی بود که از طرف خانواده داماد برای پذیرایی از مهمانان عروس در روز عروسي، به خانه ي آنان فرستاده می شد. خرج بار شامل اقلامي مثل: برنج، روغن، گوسفند يا گوشت، ميوه، شيريني، چاي، قند،کره، زعفران، کشمش، نمک، زردچوبه، فلفل تا پودر ظرفشويي، صابون و حنا برای شب حنابندان می شد. در مجموع مقداري از تمامي هر آنچه هزينه پذيرايي مهمانان در مراسم جشن عروسي در خانواده عروس مي شود را، خانواده داماد تهيه و به خانه ي پدر عروس مي فرستد. به نظر مي رسد امروزه، بخشي يا نيمي از اين موارد تهيه و ارسال مي شود.

خرج بار يا عاروسي خرج، توسط برادر داماد و يا يكي از بستگان داماد، به همراه تعدادي از زناني كه آنرا بار مجمعه مي كردند با پايكوبي و ساز و سرنا به سمت منزل پدر عروس برده مي شود. پدر عروس از آنان دعوت مي كند تا استراحتي كنند و ضمن پذيرايي از آنان، هداياي نقدي نيز به آنان مي دهد و از آنان قدرداني مي كند.

آیین ازدواج411_ بارسری خاله : يا داماد مار

به همراه خرج باري که از طرف خانواده داماد به خانه عروس می فرستادند، زنی معتمد از ميان آنان كه از قبل مشخص مي نمودند و به دامادِ مار يعني مادر داماد معروف بود، در همان جا می ماند و در روز عروسی، همراه عروس و زني معتمد از طرف خانواده ي عروس يعني عاروس مار(به عنوان مادر عروس) برمی گشت. اين شخص بيشتر براي نظارت روي خرج بار و پذيرايي خوب از مهمانان عروس در خانه عروس مي ماند، چون خوب يا بد بودن پذيرايي به نام خانواده داماد تمام مي شد.

12_ اوستی برش:

به همراه خرج بار، یک یا چند قواره پارچه برای دوختن لحاف و تشك، به خانه ي پدر عروس برده می شد. یکی از زن های فامیل عروس یا داماد با قیچی برشی به پارچه می زد و ساير حاضران و اهالي به عنوان رو نما، پولی هدیه می کردند که به عروس می رسید.

13_ خمیر او دینگوئن يا سفره نون هكردن:

در بعضی از نقاط مازندران، رسم بر این بود که چند روز قبل از عروسی، مادر عروس روزی را به خمیر درست کردن و نان پختن برای روز عروسي اختصاص می داد. اين نان ها بسيار بزرگتر از نان هاي معمولي بود كه به گت نون نيز معروف بود.

همسایه ها و اقوام به آن جا رفته و ضمن رقص و شادي و چكه سما که از رقص های محلی مازندران است، پولی به عنوان هدیه، به عروس می دادند.

14_ خور كر يا خور كان

براي دعوت كردن مردم به جشن عروسي، زني را به عنوان ” خَور كر ” يا “خَور كان” به خانه هاي مردم مي فرستادند تا همگي را براي عروسي دعوت نمايد. يعني آنان را خبر دار نمايد كه به عروسي فلاني دعوت هستند. زن نيز به اين دليل انتخاب مي شد كه چون مردان از صبح به دشت و صحرا براي كار كشاورزي و چراي دام مي رفتند، زنان در خانه بودند و يك زن به راحتي مي توانست در صورت پاسخ ندادن وارد خانه شود و به آنان اطلاع دهد.

البته گاهي اوقات مرد نيز انتخاب مي شد كه غروب به اين كار مي پرداخت. البته براي مراسم ويژه خانه ي عروس حتما” يكي از زنان روستا اين كار را انجام مي داد.در آن زمان به دليل جمعيت پايين و فاميل بودن اهالي با يكديگر، تمامي اهالي روستا و محله در مراسم جشن عروسي دعوت بودند. به همين دليل دعوتنامه نمي دادند و خور كر يا خور كان، تمامي اهل محل را براي حضور در مراسم جشن عروسي دعوت مي كرد.

15_ مجمعه وری:

 در بسیاری از نقاط مازندران هنوز هم مراسم مجمه وری مرسوم است.

یک روز قبل از عروسی، اقوام دور و نزدیک و همسایه های داماد طبق قرار قبلی و ساعتی معین، سینی بزرگی بر سر می گذارند و پشت سر هم از هر کوچه و برزنی به طرف خانه داماد به راه می افتند و چشم اندازی زیبا به وجود می آورند.محتویات مجمعه عبارت است از کله قند، یک بسته چای، یک جعبه شیرینی،۳ تا ۴ کیلو میوه، یک جعبه دستمال کاغذی و یک پاکت که داخل آن با توجه شرايط اقتصادي زمانه، مبلغي به عنوان هدیه می گذارند.کسانی که مجمعه آوردند بعد از صرف چای، شیرینی و حلوا به خانه خود باز می گردند. يعني بستگان داماد هديه ي خود را با برگزاري مراسمي زيبا كه نشاط آور بود به داماد و خانواده اش مي دادند.بعضي ها نيز كه از بستگان نزديك بودند و دامدار، شير و ماست و كره نيز هديه مي كردند.

16_ چتر سری:

زمانی بود که آرایشگر در منزل عروس حضور پیدا می کرد. اولین کاری که آرايشگر انجام مي داد، این بود که در جمع فامیل های نزدیک، موهای جلوی عروس را با قیچی کوتاه می کرد. حاضرین پولی داخل پیش بند عروس می گذاشتند که به آن ” چتر سری ” می گفتند. چتر سری به عروس و یا آرایشگر می رسید، بعضی مواقع هم بین آن دو تقسیم می شد.

17_ خیاط و لحاف دوز عروسی(چرخ سري):

در زمان های گذشته در مناطق روستایی مازندران، در خانه ی داماد سه تا هفت و گاهي تا ده روز قبل از روز عروسي مراسم جشن برگزار می كردند و در تمام این مدت و چه بسا يك ماه قبل از روز عروسي، بساط خیاطی پهن بود. در این مدت علاوه بر دوختن لباس عروس و داماد، لباس های بقیه ی اقوام هم دوخته می شد.

در مراسم عروسي يك خياط و يك لحاف دوز انتخاب مي شد. خياط به منزل داماد و لحاف دوز به منزل عروس می رفت. موقع برش کردن پارچه و يا لباس عروس و داماد، لحاف دوز و يا خیاط خطاب به حاضران می گفت که: قیچی نمی بُرد، و این جمله به معنای درخواست هدیه بود که به آن مقراض تکی، مقراض سری و يا خياط سری می گفتند.

ناگفته نماند لحاف دوز كه در خانه ي عروس به دوختن و آماده كردن لحاف و زيرانداز مي پرداخت، از سوي خانواده ي داماد به آنجامی رفت و هزينه ي دستمزد لحاف دوز نيز بر عهده خانواده داماد بود.هر دوي آنان، يعني خياط و لحاف دوز،  يكي دو روز مانده به روز جشن عروسي بايد كارشان تمام مي شد و وسايل كارشان را جمع می کردند.

در مدت زماني كه دوختن لباس و لحاف طول مي كشيد فاميلان و بستگان عروس و داماد غذايي را در وعده شام درست مي كردند و با حضور در منزل عروس و يا داماد، در كنار خياط و لحاف دوز ضمن دادن هديه، به خوردن شام، صحبت كردن و شادي نمودن و همچنين شب نشيني (شونيشت) مي پرداختند.خياطان و لحاف دوزان نيز گاهي اوقات دوختن لباس را طول مي دادند تا هداياي بيشتري دريافت نمايند.

18_ لباس داماد و عروس:

لباس داماد عبارت بود از کت، شلوار، جلیقه، پیراهن سفید که همه را خیاط در خانه داماد می دوخت. علاوه بر این، داماد کلاهی نمدی به نام شب کلا بر سرش می گذاشت.

لباس عروس شامل یک کت مخمل یا ترمه، یک پیراهن حریر رنگارنگ، یک روسری بزرگ گُلدار به نام گل شفتالو، یک چادر سفید و یک کلّه پوش بود. روی چادر سفید را با پول و سکه های مخصوص تزئین می کردند. کله پوش که شبیه روسری بود را از پارچه عالی و گرانقیمت تهیه می کردند و روی چادر، بر سر عروس می گذاشتند. كله پوش سر و صورت را تا حدود کمر می پوشاند.

آیین ازدواج519_ داماد بار:

صبح روز عروسي، از طرف خانواده ی عروس بقچه، مجمعه یا چمدانی برای داماد برده می شد که در آن يك دست لباس كامل داماد به همراه وسایل استحمام از جمله: پیش بند سفید اصلاح و لوازم سلمانی به اضافه ی کمربند، جوراب و کیفي پر از اسكناس (كه ميزانش بسته به وضع مالی خانواده عروس بود) به عنوان تبرُّک، راهي منزل داماد مي شد.

در منزل داماد ضمن استقبال از زناني كه داماد بار را آورده اند، از آنان دعوت مي شد تا استراحتي نمايند و با چاي و شيريني از آن ها پذيرايي مي كردند. حاضران نيز با سازهاي سنتی زنان خانه، به تشت سماع، لگن سماع و چكه سما مي پرداختند. در پايان هديه اي نيز از سوي مادر داماد كه بيشتر وجه نقد بود به همه ي آنان داده مي شد.

20_ مراسم حمام عروس(عاروس حموم)

صبح و يا غروب شب حنابندان مراسم “عاروس حموم” برگزار مي شود كه عروس به همراه دوستان، همسايگان و بستگان به حمام مي رود. اصولا” يك نماينده از طرف خانواده ي داماد انتخاب می شود تا مسير رفت و برگشت و حتي هزينه ي حمامي را پرداخت نمايد.

در مراسم عاروس حموم كه با ساز و نوا همراه است، دوستان عروس با او همراه مي شوند و از طرف خانواده داماد نيز، چند نفر با شيريني و شربت از همراهان عروس كه در بيرون حمام منتظزند، پذيرايي مي كنند. دستمزد حمامي همان است كه به عنوان شيريني عروس يا  شخصي كه از طرف خانواده داماد حضور دارد، به عنوان شيريني در سيني حاوی اسفند دود شده حمامي يا صاحب حمام پرداخت مي شود. نماينده خانواده داماد بايد عروس و حاضران را تا منزل پدر عروس همراهي نمايد.

21_ بازي ها در مراسم شب عروسي

ذر مراسم عروسی توسط جوانان محل بازی هایی برگزار می شد که از مهمترين اين بازي ها مي توان به درنه بازي و بورده بورده كا، اشاره داشت. اين بازي قبل از شب حنابندان در خانه ي داماد برگزار مي شود.

از ديگر بازي ها يا مسابقاتي كه در روز عروسي برگزار مي شد مسابقه كشتي لوچو بوده است كه ويژه مردم مازندران بود.كشتي لوچو شب ها برگزار مي شد. ديگ بزرگ حلبی را پر از پارچه های كتان مي كردند و به دليل زخيم بودن اين نوع پارچه ها، طول مي كشيد تا بسوزد و خاموش شود. به همين دليل تا شعاع پنجاه متری را به خوبی روشن می نمود.

چند شب طول مي كشيد تا سرپهلوون يعني پهلوانِ پهلوانان مشخص شود. هديه سرپهلوون يك راس گوسفند بود كه توسط پدر داماد به سرپهلوان داده می شد. هر چند پس از هر بازی به برنده بازی هدايای نقدی نيز می دادند.

لازم به يادآوري مي باشد كه طي هفت تا ده شبي كه مردان روستا در خانه ی داماد گرد هم جمع و پذيرايي شام مي شدند، به انواع بازي ها می پرداختند. ايجاد نشاط و شادمانی در آستانه روز عروسي بسيار براي اهالي مازندران اهميت داشت.

22_ مراسم باقلا خوران (باكِله خورون)

در سال هاي بسيار دور، مراسم شب حنابندان (حنا بندنه شو) و مراسم باقلا خوران (باكله خورون) در يك شب انجام مي شد. يعني پس از مراسم شب حنابندان پذيرايي از مهمانان با  باقلا بود كه اهالي شرق مازندران به آن پيشوم مي گويند.

هزينه تهيه و تدارك باقلا توسط خانواده ي عروس بود. برخي از شرايط نيز عروس و داماد جداگانه در خانه خودشان مراسم شب حنابندان و مراسم باقلا خوران را برگزار مي كردند.

23_ مراسم شب حنابندان(حنا بندِنه شو)

در سال هاي بسيار دور، شب حنابندان عروس و داماد جداگانه در خانه خودشان برگزار مي شد. چهارشنبه خانه عروس و پنجشنبه خانه ي داماد. خانه عروس، خواهر يا يكي از دوستان عروس كه مجرد است، حنا در دست عروس مي گذارد و در خانه داماد نيز يكي از دوستان داماد كه مجرد است در دست او حنا مي گذارد.

اما با گذشت زمان اين رسم تغيير يافت و عروس و داماد با هم و در منزل عروس شبي كه فرداي آن مراسم عروسي مي باشد، به برپايي مراسم ويژه شب حنابندان مي پردازند. در اين شب عروس و داماد به دست يكديگر حنا مي بندند و حاضران كه بيشتر آن را زنان تشكيل مي دهند تا پاسي از شب به جشن و پايكوبي و تشت لاك سماع، لگن سماع و چكّه سماع مي پردازند.

در اين شب از سوي بستگان عروس از جمله خاله و عمه ي عروس مجمعه اي درست مي كنند و براي پذيرايي حاضران به مهمانان تعارف مي كند كه حاوي: پشتزيك، بئو دونه، ميوه، شيريني، تخمه و … بوده است.

آیین ازدواج624- عاروسی یا عروسی

صبح روز بعد از حنابندان، عروس و داماد جداگانه با جشن و پای کوبی به حمام می‌روند دلاک در حمام به عروس و داماد شربت و شیرینی می دهد و اسپند دود می‌کند و سپس عروس و داماد جداگانه سوار بر اسب، همراه دوستان به خانه می روند.

بعدازظهر عروسی، داماد به همراه فامیل و دوستان برای آوردن عروس به طرف خانه عروس راه می‌افتد و داماد از قبل اسبی را تزیین می کند تا عروس را روی آن بنشاند وقتی به خانه عروس رسیدند خانواده عروس با نقل و شیرینی و دود کردن اسپند به استقبال آنها می رود.

پدر یا برادر عروس، نانی را به کمر عروس با شال سفید یا سبز می‌نشانند به این نیت که اولین فرزندشان پسر باشد و بچه دیگری آیینه به دست جلوی اسب عروس راه می افتد در بین راه دوستان داماد با پای کوبی و تیر اندازی، در شادمانی سهیم می‌شوند و گاهی نیز با گذاشتن مسابقه اسب دوانی بر عروسی می افزایند.

وقتی که به در خانه داماد رسیدند داماد از اسب پیاده می شود نارنج، انار، یا سیبی، را در دست می گیرد و به سمت عروس پرت می کند عروس باید آن را بگیرد و سپس آن را با هم بخورند.

عروس ابتدا وارد خانه نمی‌شود مگر اینکه پدر داماد سکه‌ای یا یک راس گاو و یا زمینی را به عنوان رونما یا پاناز به عروس بدهد.

وقتی عروس وارد حیاط خانه شد مادر و خواهرهای داماد اسپند دود می‌کنند و نقل و نبات و شیرینی به همراهان می‌دهند تمام مهمانان شام را در خانه داماد می خورند و پس از خوردن شام آنجا را ترک می‌کنند.تنها زنی به نام عروس مار همراه عروس می ماند. صبح روز بعد از عروسی عروس باید صبحانه را آماده کند و به خانواده داماد بدهد و خانواده داماد نیز لباس، پول، پارچه‌ای را به عنوان خلعت به عروس می دهند.

آیین ازدواج725- زن مار سلام یا مادر زن سلام

سه روز بعد از عروسی، عروس و داماد به عنوان سلام به مادرزن، به خانه عروس می‌روند که به آن زن مار سلام می گویند.مادر عروس نیز اهل فامیل را دعوت می‌کند و تدارک شام می‌بیند. در آن شب، عروس دستمال‌های کوچکی را که با گلاب عطرآگین کرده به اهل فامیل هدیه می‌کند و مهمانان نیز مبلغی پول به عنوان رو نما به عروس می دهند.

با گذشت زمان وبا وجود تغیراتی که در شرایط زندگی مردم  بوجود آمده است هنوز هم مردم مازندران در برگزاری مراسم ازدواج، از آداب و رسوم خاص آن پیروی می کنند.

1 comment

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *